E-Siber.com
M. Mekin Pesen
Sitede 1775 okunmaya değer yazı var.

Bütün Sosyal Aðlar Bir Gün ?lümü Tadacaktýr: ?lü Bir Sosyal Aðýn Otopsisi

Sosyal aðlarý çöküþe götüren türlü nedenler söz konusu olabileceði gibi, her bir sosyal aðýn kendi yapýsý da konjoktör içinde ölüme giden yolda baþat rol oynuyor. Ýsviçre Federal Teknoloji Enstitüsü araþtýrmacýlarý da sosyal aðlarýn düþüþün nedenlerini belirlemek için Friendster, Livejournal, Facebook, Orkut ve Myspace'i deneysel olarak analiz etti.

 

Araþtýrmacýlar sosyal aðlarý çöküþe götüren nedenleri ve ölmüþ bir að olan Friendster baðlamýnda aslýnda neyin yanlýþ gittiðini öðrenmek için bir otopsi dijital gerçekleþtirmiþ. Bu otopsinin en genel sonucuna göre ise her sosyal að bir gün ölümü tadabilir!

MySpace'ten bir, Facebook'tan da iki yýl önce 2002'de kurulan Friendster, bütün sosyal aðlarýn atasý olarak kabul edilirken, en yüksek kullanýcý sayýsý olarak 100 milyon civarýný görmüþtür. Fakat 2009'da yapýsýný daha çok bir sosyal oyun platformuna dönüþtüren Friendster hali hazýrda neredeyse sadece Güney Doðu Asya bölgesinden kýsmi bir ilgi görmekte, yani týbben komada ve asla ayaða kalkamayacak durumda. Peki sosyal aðlarýn baþýna gelen bu yýkýcý felaketlerinin temel sebepleri nelerdir?

 

 

Araþtýrmacýlara göre sosyal aðlara üye olmakla baþlayan maliyet (harcanan zaman ve efor) sosyal aðlara üye olmanýn faydasýndan aðý basmaya baþladýðý andan itibaren büyük göçler baþlýyor. Buna göre üyelerin birer ikiþer ayrýlmaya baþladýðý zamanlarda, bu üyelerin arkadaþlarý da peþi sýra ayrýlmaya baþlýyor. Ve bu durum zincirleme bir üye kopuþ hareketine dönüþebiliyor. Özellikle çok arkadaþý olan popüler üyelerin aðdan ayrýlmaya baþlamasýyla, o sosyal aðda her an bir kopuþ fýrtýnasý meydana getirebiliyor.

 

Ama bu duruma dirençli bazý sosyal að topolojilerinde bu kadar ciddi kopuþ ve ardýndan gelen çökme pek söz konusu olmayabiliyor. Bu direnci de (esneklik) bireysel kullanýcýlarýn sahip olduðu arkadaþ sayýsý belirliyor. Eðer sosyal aðda sadece 2-3 arkadaþa sahip olan bireysel üyeler çoðunluktaysa, o aðýn bir göç hareketiyle çökmesi mukadder oluyor. Eðer aðda 10'dan fazla arkadaþý olan bireysel kullanýcý sayýsý çoðunluktaysa, küçük miktarlý kopuþlar bu tür büyük göçleri tetikleyemiyor ve að ayakta kalmaya devam ediyor.

 

Özü itibarýyla bir maliyet-yarar dengesi (kar-zarar gibi) üzerine kurulu bir yaþam mücadelesi veren sosyal aðlarda, kullanýcýlarýn genel olarak elde ettiði yararlar ve faydalar, maliyetlere nazaran düþüþe geçmeye baþlamýþsa, büyük kopuþlarýn baþlamasý neredeyse eli kulaðýnda bir hale geliyor. Bu dengeyi tetikleyen en baþat faktörler de yine tasarým deðiþiklikleri ya da teknik aksaklýklar gibi kontrol edilemeyen veyahut öngörülemeyen unsurlarnda oluþuyor. Örneðin, Friendster'ýn son dönemlerinde yaptýðý yeni tasarým deðiþiklikleri ve yaþamýþ olduðu teknik problemler büyük kopuþlarýn yaþanmasýný oldukça hýzlandýrmýþ.

 

Bu aslýnda bizlere sosyal aðlarýn uzun ömürlü olmasýndaki en belirgin faktörün maliyet-yarar dengesi üzerine kurulu olduðunu ve diðer tasarým ve teknik problemler gibi unsurlarýn da bunu kolaylýkla tetikleyebileceðini gösteriyor. Yine bu deneysel çalýþmada zamanýnda çok önemli bir sosyal imleme hizmeti olan Digg'in yaþamýþ olduklarýnýn Firendster ile ne kadar benzerlik göstermesi açýsýndan ibretlik bir baþka örnek olarak sosyal aðlar tarihindeki yerini alýyor. Acaba Facebook da artýk bu konuda yavaþ yavaþ kendi zemininin altýný oyuyor mu dersiniz?... Bu araþtýrmayla ilgili diðer ilginç sonuçlarý ve verileri merak eden okuyucular bizimle iletiþime geçerek ilgili araþtýrmaya ulaþabilirler.


· · · · ·
Yazan: | 28.02.2013 | 3679 kez okundu.

Yazılar E-Posta Kutunuza Gelsin:

Bu yazıyı izinsiz olarak alıp başka herhangi bir yerde yayınlayamazsınız (Bkz "dijital at hırsızı" kimdir?). Yazıların başka yerlerde yayınlanmasına ücreti mukabili izin veriyoruz. Yazıları izinsiz olarak başka bir yerde yayınlamanız, her türlü hukuki sonucu kabul ettiğiniz manasına gelir. Yazıları izin almak ve kaynak göstermek kaydıyla sadece kamu kurumları ve akademik araştırmacılar ücretsiz olarak kullanabilir. Bunların dışında kalan herkes ücret öder. Detaylar için bize ulaşın.

Yorum altyapısı: Disqus

Yukarı Çık

M. MEKİN PESEN
© 2007-2015 E-SİBER BİLGİ-İLETİŞİM TEKNOLOJİLERİ
E-Siber.com | E-Siber.net | ESiber.com | ESiber.net | RSS | Facebook | Twitter | E-Posta Aboneliği
IP: 54.156.78.4 | Yüklenme: 6.757 saniye. | Hakkımızda | İletişim | Reklam Verin | Site Politikaları | Atıflar