E-Siber.com
M. Mekin Pesen
Sitede 1775 okunmaya değer yazı var.

Twitter'da Paylaþýlan Haber ve Bilgilerin Güvenilirlik Problemi

twitter-bilgi-guvenilirligiSosyal medya ve aðlarýn yükseliþe geçmesiyle beraber, bu tip aðlar çoðu insan için birer haber ve bilgi paylaþým kaynaðýna dönüþtü. Twitter gibi 140 karakter kýsýtlamalý bir ortamda bile insanlar sürekli bir þekilde haber ve bilgi paylaþýyor. Bilginin bu kadar kolay paylaþýlabildiði Twitter'da paylaþýlan herþey gerçekten doðru mu? Acaba Twitter'daki bilgi güvenilirliði ne alemde?


Twitter üzerindeki resmi ve bilinilirliði yüksek haber kaynaklarýndan çýkan tweetleri ve linkleri bir kenara býrakýrsak, þahýslarýn kendi aralarýnda yoðun bir þekilde, çoðu zaman dedikodudan ibaret ve ciddi belgelere/dedillere dayanmayan yorum, yalan ve iftira nevinden o kadar çok tweet paylaþýmý yapýlýyor ki, özellikle Türkiye gibi bu tür sosyal mecralarý çok hýzlý bir þekilde sulandýran ülkelerde bu ve benzeri aðlarda paylaþýlan bilgi ve haberlerin güvenilirliði gerçekten þaibelidir.

?ünkü bu gibi aðlarda kimliðim kolay gizlenebilmesi ve paylaþým iþleminin çok kolay yapýlabiliyor olmasýndan ötürü bu aðlar, Türkiye ve benzeri ülkelerde sulandýrmaya, kara propagandaya ve yanlýþ yönlendirmeye oldukça müsait mecralar haline dönüþüyor.


Bu minvalde yakýn zamanda Yahoo'dan bazý araþtýrmacýlar Twitter'da paylaþýlan her türlü bilginin güvenilirliðini ölçebilecek yeni bir sistem geliþtirdiler. Hýzla yayýlan ve paylaþýlan bilgileri takip edebilen ve haber deðeri olan bilgilerin gerçekliðini % 90'na varan bir doðrulukta bulabilen bir sistem.

Bu sistemin ön çalýþmasý, geçen yýl Twitter'da hack edilen bir hesap üzerinden yayýlan sahte bir tsunami alarmý üzerine çýktý. ?ünkü birçok insan bilginin doðruluðunu kontrol ve muhakeme etme yetisinden ya yoksun ya uzak bulunuyor ve durmadan akan bir çaðlayandan boþalan bilgi ve haberleri doðruymuþ gibi sorgulamaksýzýn benimseyebiliyor.


bilgi-guvenilirligi


Sistemin yaklaþýmý herbir tweetin deðerini belirmekten geçiyor. Bazý yan uygulamalar yoluyla Twitter'ýn trend olan tüm baþlýklarý toplanýyor. Bu yolla ani olarak trend olan ve iki gün boyunca trend olmayý baþaran 2500 baþlýk toplandý.

Elde edilen bu baþlýklarýn gerçek haber olup olmadýklarýný ve güvenilirliklerini ölçmek için insan kullanýldý. Bu tip iþler için zaman ayýran bir grup insandan bu baþlýklarýn gerçek haber olup olmadýklarýný tespit etmeleri ve tweetlerin güvenilir bilgi taþýyýp taþýmadýklarýný incelemeleri istendi. Ve bu yolla sadece tüm grubun ortak olarak uzlaþtýklarý sýnýflandýrmalar yapýldý. Nihayetinde ise güvenilirlik dereceleri birbirinden farklý 747 haber baþlýðý elde edildi. Ardýndan her bir tweet için meta data oluþturmak amacýyla tweetler ve elde edilen kullanýcý bilgileri katýþtýrýldý. Kullanýcýnýn takipçi bilgileri, girdiði tweet sayýsý, tweete baðlanan bilgi ve link, retweet (yeniden paylaþma) nasýl olduðu, tweetin duygusal yani subjektif veriler içerip içermediði gibi tüm parametler bu katýþtýrma iþlemleri esnasýnda kullanýldý.

Sonuçlar farklý farklý algoritmik methodlar yoluyla elde edildi. En iyi sonuçlar J48 karar aðacý yöntemdin geldi. Trend olan baþlýðýn gerçek bir haber olup olmadýðý % 89'luk bir doðrulukla tahmin edilebildi. Yani 10'da 9 baþarý elde edildi. Sýra güvenilirlik meselesine gelince de ayný yöntem % 86'lýk bir doðruluk payý ile baþarý saðladý.


Tüm bu çalýþmalar esnasýnda, güvenilirliði düþük olan haberlerin geçmiþte az tweet yazmýþ ve takipçi sayýsý az olan kiþilerden çýktýðý görüldü. Ayrýca nedense diðer kiþilerin de bu tür kullanýcýlardan çýkan tweetleri daha çok yaydýklarý gözlemlendi.

Eðer girilen tweetin link yani URL baðlantýsý eksikliði varsa, bu o tweette yanlýþ giden birþeylerin olduðunu gösterdi. Ayrýca gariptir ki negatif duygular içeren tweetlerin güvenlilirliði daha yüksek çýktý.


Bu çalýþma eðer Türk Twitter'cýlar için de yapýlsaydý, þüphesizki gerçekliði kanýtlanmamýþ, iftira içeren, kara propagandalý, yalan içerikli ve dedikodudan ibaret tweetlerin ve bu tweetlerle ilgili þahýslarýn nasýl bu kadar hýzlý bir þekilde trend olduklarý, deney için epey iyi bir malzeme olacaktý.


Daha detaylý bilgiye ulaþmak için aþaðýdaki adresi verilen PDF belgesini inceleyebilirsiniz.


Adres (PDF): research.yahoo.com/files/...2010_twitter_credibility.pdf


· · · · · · · · · · · · ·
Yazan: | 30.03.2011 | 4339 kez okundu.

Yazılar E-Posta Kutunuza Gelsin:

Bu yazıyı izinsiz olarak alıp başka herhangi bir yerde yayınlayamazsınız (Bkz "dijital at hırsızı" kimdir?). Yazıların başka yerlerde yayınlanmasına ücreti mukabili izin veriyoruz. Yazıları izinsiz olarak başka bir yerde yayınlamanız, her türlü hukuki sonucu kabul ettiğiniz manasına gelir. Yazıları izin almak ve kaynak göstermek kaydıyla sadece kamu kurumları ve akademik araştırmacılar ücretsiz olarak kullanabilir. Bunların dışında kalan herkes ücret öder. Detaylar için bize ulaşın.

Yorum altyapısı: Disqus

Yukarı Çık

M. MEKİN PESEN
© 2007-2015 E-SİBER BİLGİ-İLETİŞİM TEKNOLOJİLERİ
E-Siber.com | E-Siber.net | ESiber.com | ESiber.net | RSS | Facebook | Twitter | E-Posta Aboneliği
IP: 184.73.55.221 | Yüklenme: 0.359 saniye. | Hakkımızda | İletişim | Reklam Verin | Site Politikaları | Atıflar