E-Siber.com
M. Mekin Pesen
Sitede 1775 okunmaya değer yazı var.

Virüs Salgýnlarýný Facebook ?zerinden Ýzlemek

SARS'tan kuþ gribine oradan domuz gribine deðin belli dönemlerde tüm dünyayý tehdit edici seviyelere ulaþan bulaþýcý ve salgýn hastalýklarýn nasýl yayýldýðý ve yýkýcý etkilerinin ne dereceye ulaþacaðý asla tahmin edilebilir bir durum olamamýþtýr. Fakat Ýsrail Tel Aviv Üniversitesi araþtýrmacýlarýnýn geliþtirmiþ olduðu bir Facebook uygulamasý ile bu tür bulaþýcý enfeksiyonlarýn büyük kitleler arasýnda nasýl yayýldýðý ve etkisinin ne olacaðý konusunda çok önemli bir gösterge yolu bulunmuþ gibi.

 

Ýsrailli araþtýrmacýlarýn geliþtirmiþ olduðu PiggyDemic isimli Facebook uygulamasý ile Facebook kullanýcýlarý ister kendilerini isterse de arkadaþlarýna sanal bir bulaþýcý virüs enfekte edebiliyor.

Uygulamayý kullanan Facebook kullanýcýlarýnýn birbirlerine sürekli olarak bulaþtýrdýklarý bu sanal bulaþýcý virüs ve ondan elde edilen veriler yoluyla araþtýrmacýlar virüsün nasýl yayýlým gösterdiðini simüle edebiliyor ve insanlarýn etkileþimi ile ne þekillerde yayýlým gösterdiðini takip edebiliyorlar.

 

Virüslerin tipine ve ortaya çýktýðý toplum veya ülkelere göre nasýl yayýlým gösterdikleri aynen Facebook üzerinde de Facebook'un çok geniþ ve yaygýn yapýsý nedeniyle demo ve simüle edilebiliyor. Uygulamanýn algoritmasýnda insan etkileþiminin yapýsýnýn toplum tipine göre olan etkenleri baz alýnýyor. Örneðin HIV virüsü Afrika'da, kuþ gribi Kuzey Amerika ve Asya'da daha kolay yayýlým gösterebiliyor. Virüslerin yayýmlarý doðrudan o toplumlardaki insan etkileþimlerinin kültür dokularýna baðlý olabilmektedir.

Kullanýcýlar PiggyDemic uygulamasýný kendi hesaplarýna kurduklarý andan itibaren uygulama kiþiye kendi arkadaþ listesini "baðýþýk", "enfekte olmuþ" ve "müsait/duyarlý" þeklinde nitelendirmelerini saðlýyor. Ardýndan araþtýrmacýlar kendi að görselleþtirme yazýlýmlarý ile kiþiler ve bunlarýn etkileþim halinde bulunduklarý arkadaþlarý arasýnda virüsün nasýl yayýlým gösterdiðini simüle ediyor.

 

PiggyDemic uygulamasý aslýnda bir tür oyun gibi. Kullanýcýlar ne kadar çok kiþiye virüs bulaþtýrýrsa, virüslerin yayýlým karakteristiði o kadar iyi simüle edilebiliyor. Ve daha çok veri ile buna göre bir takým öngörüler geliþtirilebiliyor.

Uygulama daha þimdiden çok önemli bulgular saðlamýþ bile. Özellikle kýþ aylarýnda gribin nasýl yayýlým gösterdiði üzerine önemli miktarda veriler toplanmýþ. Uygulamanýn ne kadar çok kiþi arasýnda yayýlýrsa, virüsün insanlar arasýnda nasýl atlamalar gösterdiði gözlemlenebilecek ve belki de ona göre bir takým felaket senaryolarý hazýrlanabilecektir.

 

Uygulamayý kendi hesaplarýna kuracak olanlarýn dikkat etmesi gereken birkaç önemli husus var: Öncelikle bu uygulama Ýsrail kaynaklýdýr. Ve uygulamayý Facebook hesabýnýza kurduðunuz andan itibaren adýnýz, profil resminiz, cinsiyetiniz, kimliðiniz, arkadaþ listeniz ve paylaþtýðýnýz tüm en temel bilgileriniz baþta olmak üzere e-posta adresinize eriþim, gönderileri elde etme, tüm verilerinize istenildiði an ulaþýlabilme ve konum bilgileriniz otomatik olarak Ýsrail'e Tel Aviv Üniversitesi araþtýrmacýlarýnýn eline ulaþacaktýr.

 

Uygulama: http://apps.facebook.com/piggydemic


· · · · · · · · · ·
Yazan: | 01.09.2011 | 2519 kez okundu.

Yazılar E-Posta Kutunuza Gelsin:

Bu yazıyı izinsiz olarak alıp başka herhangi bir yerde yayınlayamazsınız (Bkz "dijital at hırsızı" kimdir?). Yazıların başka yerlerde yayınlanmasına ücreti mukabili izin veriyoruz. Yazıları izinsiz olarak başka bir yerde yayınlamanız, her türlü hukuki sonucu kabul ettiğiniz manasına gelir. Yazıları izin almak ve kaynak göstermek kaydıyla sadece kamu kurumları ve akademik araştırmacılar ücretsiz olarak kullanabilir. Bunların dışında kalan herkes ücret öder. Detaylar için bize ulaşın.

Yorum altyapısı: Disqus

Yukarı Çık

M. MEKİN PESEN
© 2007-2015 E-SİBER BİLGİ-İLETİŞİM TEKNOLOJİLERİ
E-Siber.com | E-Siber.net | ESiber.com | ESiber.net | RSS | Facebook | Twitter | E-Posta Aboneliği
IP: 54.166.85.29 | Yüklenme: 0.383 saniye. | Hakkımızda | İletişim | Reklam Verin | Site Politikaları | Atıflar