E-Siber.com
M. Mekin Pesen
Sitede 1775 okunmaya de─čer yaz─▒ var.

BTK Uzmanlar├Ż ├?ebeke (A├░) Tarafs├Żzl├Ż├░├Ż ├?zerine Bir Rapor Yay├Żnlad├Ż

├Łnternet veya a├░├Żn (├żebeke) tarafs├Żzl├Ż├░├Ż manalar├Żna gelen Net Neutrality terimi ilk defa 2003 y├Żl├Żnda Prof. Tim Wu taraf├Żndan yayg├Żnla├żt├Żr├Żlm├Ż├żt├Ż. Eri├żim ├żebekelerinde internet servis sa├░lay├Żc├Żlar├Żn├Żn (ISP) ve hükümetlerin içerik, site, platform ve internet için kullan├Żlan ekipmanlar üzerinde herhangi bir k├Żs├Żtlama ve izin verilen haberle├żme modlar├Żna da hiçbir k├Żs├Żtlama yap├Żlmamas├Żn├Ż savunan bir prensiptir. Bilgi Teknolojileri ve ├Łleti├żim Kurumu'ndan (BTK) 5 uzman ise Net Neutrality kavram├Żn├Ż daha çok '├żebeke tarafs├Żzl├Ż├░├Ż' olarak yani internet ├żebekeleri ba├░lam├Żnda ele alm├Ż├ż olup, ülkeler temelinde de kar├ż├Żla├żt├Żrmalar yapan bir ara├żt├Żrma raporu haz├Żrlam├Ż├ż.

 

26.08.2010 tarihinde yazm├Ż├ż oldu├░umuz ├Łnternetin veya A├░├Żn Tarafs├Żzl├Ż├░├Ż ├Łlkesi Ne Demektir ba├żl├Żkl├Ż yaz├Żda "a├░ tarafs├Żzl├Ż├░├Ż" konusunu Türkiye'de ilk olarak ele alan sitelerden biri olarak bu konunun asl├Żnda o dönemlerde Google-Verizon ikilisinin kendi aralar├Żnda anla├żt├Żklar├Ż, paras├Ż olana daha h├Żzl├Ż internet anlay├Ż├ż├Żndan ötürü tart├Ż├żma konusu haline gelip giderek alevlenen bir mevzu oldu├░undan bahsetmi├żtik.

 

Ara├żt├Żrma raporunda bu terimi ilk olarak 2003'te ortaya at├Żp yayg├Żnla├żt├Żran Prof. Tim Wu'dan hiç bahsedilmemi├ż olmas├Ż ciddi bir ara├żt├Żrma eksikli├░i olarak ön plana ç├Żk├Żyor olsa da, özellikle Avrupa'daki uygulamalar ve yakla├ż├Żmlar temelinde bir ön haz├Żrl├Żk çal├Ż├żmas├Ż olarak de├░erlendirilebilir. Zira rapordaki referanslar├Żn büyük ço├░unlu├░u Avrupa kaynakl├Żd├Żr.

Ayr├Żca ├?ebeke Tarafs├Żzl├Ż├░├Ż (Net Neutrality) ba├żl├Żkl├Ż 54 sayfal├Żk rapor, a├░ tarafs├Żzl├Ż├░├Ż kavram├Żn├Ż özetlemesi ve dünyadan çe├żitli örneklere yer vermesi aç├Żs├Żndan önemli.

├?ebeke Tarafs├Żzl├Ż├░├Ż raporu bizzat Bilgi Teknolojileri ve ├Łleti├żim Kurumu’nun resmi görü├żleri olmay├Żp, yap├Żlan bütün de├░erlendirmeler yazarlar├Żn kendilerine aittir.

 

Rapordan Bölümler

Tan├Żm:

├?ebeke tarafs├Żzl├Ż├░├Żn├Żn genel kabul görmü├ż bir tan├Żm├Ż bulunmamakla birlikte k├Żsaca; içerik ve servis sa├░lay├Żc├Żlar├Żn geni├żbant altyap├Żs├Żna eri├żimine ili├żkin kurallar olarak ifade edilebilmektedir. Ba├żka bir ifadeyle, içerik sa├░lay├Żc├Żlara eri├żim hizmeti sunan ├żebeke i├żletmecilerine öncül olarak ayr├Żm gözetmeme yükümlülü├░ü getirilmesini ifade etmektedir. Böylece ├żebeke i├żletmecilerinin baz├Ż içerikleri bloke etme, transmisyon kalitesini dü├żürme, gerekçesiz s├Żn├Żrlama getirme ya da kendine ba├░l├Ż i├żletmecilerin içeriklerine öncelik verme gibi uygulamalar├Ż yasaklanmaktad├Żr.

├?ebeke tarafs├Żzl├Ż├░├Ż farkl├Ż amaçlar├Ż vurgulamak üzere birçok yolla tan├Żmlanmakla birlikte, tart├Ż├żman├Żn temel konusu internetin e├żit ├żartlarda herkese aç├Żk, tarafs├Żz ve eri├żilebilir olup olmamas├Żd├Żr. Konuyu daha da özelle├żtirirsek, ├żebeke tarafs├Żzl├Ż├░├Ż tart├Ż├żmalar├Żn├Żn en önemli k├Żsm├Ż ├żebeke i├żletmecilerinin sahip oldu├░u pazar gücünü içerik sa├░lay├Żc├Żlara ya da baz├Ż veri ak├Ż├żlar├Żna kar├ż├Ż ayr├Żmc├Ż olarak kullan├Żp kullanmad├Ż├░├Żyla ilgilidir. Özellikle içerik sa├░lay├Żc├Żlarla dikey bütünle├żik olan ├żebeke i├żletmecilerinin trafik ak├Ż├ż├Żnda, fiyatland├Żrmada ve kalitede ayr├Żmc├Żl├Żk yapma güdüsünün olabilece├░i de├░erlendirilmektedir.

 

├?ebeke tarafs├Żzl├Ż├░├Ż tart├Ż├żmas├Ż genelde iki temel unsura dayanmaktad├Żr:

  • Pozitif ileri dönük unsur olarak, yeni nesil ├żebekelerde daha iyi hizmet kalitesi için daha fazla ücretlendirme yap├Żlmas├Ż,
  • Negatif geriye dönük unsur olarak ise, genellikle uçtan uca protokolleri kullan├Żlarak sunulan uygulamalardan maksimum avantaj├Ż elde etmeye çal├Ż├żan tüketicilerin k├Żs├Żtlanmas├Ż.

 

Avrupa Birli├░i Yakla├ż├Żm├Ż:

AB’nin telekomünikasyon sektörüne ili├żkin 2003 çerçeve düzenlemesi, 2009 y├Żl├Żnda ç├Żkar├Żlan iki direktifle de├░i├żtirilerek güncellenmi├żtir. Bu kapsamda, AB Komisyonu ├żebeke tarafs├Żzl├Ż├░├Ż hakk├Żnda görü├żünü mevcut mevzuatta yer alan hükümlerin gerekli olmas├Ż halinde uygulanabilece├░i ve söz konusu hükümlerin yeterli oldu├░u ├żeklinde ortaya koymu├żtur. AB Komisyonu 18 Aral├Żk 2009 tarihinde ├żebeke tarafs├Żzl├Ż├░├Żna ili├żkin yay├Żmlad├Ż├░├Ż bildirgeyle;

  • ├Łnternetin aç├Żk ve tarafs├Żz karakterinin korunmas├Żn├Żn önemli oldu├░u,
  • ├?ebeke tarafs├Żzl├Ż├░├Żn├Żn bir politika hedefi oldu├░u,
  • Ulusal düzenleyici kurumlar├Żn ├żeffafl├Żk ve hizmet kalitesinin korunmas├Żn├Żn yan├Ż s├Żra bu politika hedefi do├░rultusunda hareket etmesi gerekti├░i,
  • Ulusal düzenleyici kurumlar├Żn bu yöndeki uygulamalar├Żn├Żn Komisyon taraf├Żndan dikkatlice takip edilece├░i,
  • Yeni teknolojik geli├żmelerin ├żebeke tarafs├Żzl├Ż├░├Żn├Ż nas├Żl etkiledi├░inin de takip edilece├░ini

vurgulam├Ż├żt├Żr.

 

ABD Yakla├ż├Żm├Ż:

├?ebeke tarafs├Żzl├Ż├░├Ż konusundaki düzenlemeler ABD’de pazar yap├Żs├Ż, düzenleyici çerçeve ve rekabet hukuku aç├Żs├Żndan Avrupa’ya k├Żyasla epey farkl├Żl├Żk göstermektedir. ABD’de sabit geni├żbant pazar├Żnda düopol28 hüküm sürmekte, alternatif i├żletmeciler YAPA, payla├ż├Żml├Ż eri├żim ya da veri ak├Ż├ż├Ż eri├żimi gibi yöntemlerle s├Żn├Żrl├Ż seviyede hizmet sunabilmekte, dolay├Żs├Żyla tüketicilerin seçenekleri k├Żs├Żtlanmaktad├Żr. Etkin rekabetin tesis edilemedi├░i pazarda son y├Żllarda uygulamaya konulan kurallar öncesinde ABD düzenleyici kurumlar├Ż ├żebeke tarafs├Żzl├Ż├░├Ż konusunda etkili olamazken, Amerikan rekabet hukuku ve ilgili telekomünikasyon hukuku ile müdahale edilebilmekteydi.

 

Türkiye'nin Durumu:

"Raporun önceki bölümlerinde de üzerinde duruldu├░u gibi, ├żebeke tarafs├Żzl├Ż├░├Żna ili├żkin tart├Ż├żmalar├Żn hâkim durumu kötüye kullanma, ayr├Żm gözetme, ├żeffafl├Żk, ayr├Ż├żt├Żrma, eri├żim sa├░lama yükümlülü├░ü, hizmet kalitesi ve tüketici menfaatlerinin olumsuz etkilenmesi gibi hususlarda yo├░unla├żt├Ż├░├Ż görülmektedir.

Bu kapsamda, ├żebeke tarafs├Żzl├Ż├░├Żna ili├żkin olarak ç├Żkabilmesi muhtemel sorunlara Kurumun hem öncül hem ard├Żl olarak müdahale edebilmesi aç├Żs├Żndan 5809 say├Żl├Ż Elektronik Haberle├żme Kanunu ve Kurum taraf├Żndan haz├Żrlanm├Ż├ż Tüketici Haklar├Ż Yönetmeli├░i, Eri├żim ve Araba├░lant├Ż Yönetmeli├░i, Hizmet Kalitesi Yönetmeli├░i ve Tarife Yönetmeli├░i vb. ikincil düzenlemelerde yeterli hükümler mevcuttur.

Eri├żimin engellenmesi ülkemiz mevzuat├Ż uyar├Żnca katalog suçlar├Ż kapsam├Żnda Telekomünikasyon ├Łleti├żim Ba├żkanl├Ż├░├Żnca, di├░er hususlarda mahkeme karar├Ż al├Żnmas├Żn├Żn ard├Żndan yine Telekomünikasyon ├Łleti├żim Ba├żkanl├Ż├░├Żnca yerine getirilmekte olup, i├żletmecilerin böyle bir yetkileri yoktur.

Bu çerçevede, ├żebeke tarafs├Żzl├Ż├░├Żna ili├żkin ya├żanan çok say├Żda örnek olay gerçekle├żmemi├żtir. Münferit örneklerden yola ç├Żkarak, etkilerinin nas├Żl gerçekle├żece├░i hususunda sadece teorik tart├Ż├żmalar├Żn ya├żand├Ż├░├Ż ├żebeke tarafs├Żzl├Ż├░├Żna ili├żkin olarak somut göstergelere dayanmadan ayr├Żnt├Żl├Ż öncül düzenlemeler yapman├Żn uygun olmayaca├░├Ż, Avrupa Birli├░inin de yapt├Ż├░├Ż gibi en az├Żndan belirli bir süre için daha "bekle-gör" politikas├Żn├Żn izlenmesinin uygun bir tutum olaca├░├Ż de├░erlendirilmektedir.

 

├?ebeke Tarafs├Żzl├Ż├░├Ż Raporu (54 Sayfa - 1,07 MB):

 

Kaynak: btk.gov.tr/.../arastirma_raporlari/dosyalar/SebekeTarafsizligi2011.pdf


· · · · · · ·
Yazan: | 02.12.2011 | 4554 kez okundu.

Yaz─▒lar E-Posta Kutunuza Gelsin:

Bu yaz─▒y─▒ izinsiz olarak al─▒p ba┼čka herhangi bir yerde yay─▒nlayamazs─▒n─▒z (Bkz "dijital at h─▒rs─▒z─▒" kimdir?). Yaz─▒lar─▒n ba┼čka yerlerde yay─▒nlanmas─▒na ├╝creti mukabili izin veriyoruz. Yaz─▒lar─▒ izinsiz olarak ba┼čka bir yerde yay─▒nlaman─▒z, her t├╝rl├╝ hukuki sonucu kabul etti─činiz manas─▒na gelir. Yaz─▒lar─▒ izin almak ve kaynak g├Âstermek kayd─▒yla sadece kamu kurumlar─▒ ve akademik ara┼čt─▒rmac─▒lar ├╝cretsiz olarak kullanabilir. Bunlar─▒n d─▒┼č─▒nda kalan herkes ├╝cret ├Âder. Detaylar i├žin bize ula┼č─▒n.

Yorum altyap─▒s─▒: Disqus

Yukarı Çık

M. MEK─░N PESEN
© 2007-2015 E-S─░BER B─░LG─░-─░LET─░┼×─░M TEKNOLOJ─░LER─░
E-Siber.com | E-Siber.net | ESiber.com | ESiber.net | RSS | Facebook | Twitter | E-Posta Aboneli─či
IP: 54.205.15.219 | Y├╝klenme: 0.395 saniye. | Hakk─▒m─▒zda | ─░leti┼čim | Reklam Verin | Site Politikalar─▒ | At─▒flar