E-Siber.com
M. Mekin Pesen
Sitede 1775 okunmaya değer yazı var.

Kâinat, Ýnternet ve Beynin Ýþleyiþ Yapýlarý Ayný

Flammarion gravürüSan Diego California Üniversitesinden bir grup bilim insaný kâinatýn yapýsý ve onun büyümesini saðlayan yasalar ile insan beyninin ve internet veyahut insanlar arasýndaki güven iliþkisine dayanan sosyal aðlar gibi karmaþýk aðlarýn yapýsý ve büyümesi arasýnda daha önce düþünüldüðünden çok daha fazla benzerliklerin olduðuna dair oldukça ilginç ve çarpýcý bir araþtýrma ortaya koydular.

 

Bilim insanlarý gerçekleþtirdikleri araþtýrmayla kesinlikle kâinatýn ne büyük bir insan beyni ne de bilgisayar olduðunu iddia ettiklerini söylerken, evrenin büyümesi ile karmaþýk aðlar (internet, insan beyni, sosyal aðlar gibi) arasýndaki keþfettikleri denkliðin, bunlar gibi çok farklý karmaþýk sistemlerin dinamiklerini yöneten yasalarýn beklenmedik bir þekilde kuvvetli benzerlikler gösterdiðinin özellikle altýný çiziyorlar.

Farklý gerçek aðlar arasýndaki yapýsal ve dinamik benzerliklerde, evren yasalarýnýn doðasýnýn ve ortak kökeninin tam olarak anlaþýlamamasýnýn sorunu devam etse de, bazý kâinat kanunlarýnýn hala eylem halinde olduðunu gösteriyor.

Araþtýrmacýlar evrenin karmaþýk süper bilgisayar simülasyonlarý ve diðer hesaplamalarý kullanarak ivmelenen evrenimizin geniþ ölçekli uzay-zaman yapýsýný temsil eden nedensel aðýn yansýttýðý grafiðin internet, sosyal aðlar ve hatta biyolojik aðlarla dikkate deðer bir benzerlik gösterdiðini kanýtladýlar.

Araþtýrmacýlar karmaþýk ve nedensel aðlarýn geniþ ölçekli büyüme dinamiklerinin asimptotik olarak (çok geniþ zaman aralýðýnda) ayný olduðunu keþfettiler ki, bu anahtar bulgu da bu aðlar arasýndaki yapýsal benzerlikleri açýklýyor. Sonuç olarak bulgular bilimi ve kozmolojinin her ikisi için de anahtar etkiye sahip:

*de Sitter (spacetime): uzay-zaman eðilim ve kýrýlýmlarý

 

Ortaya çýkan çalýþma, tamamen beklenmedik bir þekilde matematik, fizik ve bilgisayar bilimini birleþtirerek disiplinler arasý bir araþtýrmaya mükemmel bir örnek olarak ortaya çýkarken, hem kâinat hem internet (insana baðlý katký ve etkiyle geniþlemesi hasebiyle) hem de insan beyninde ayný matematik ve fizik kanunlarýnýn iþlediðine dair çarpýcý bir gerçeðe de iþaret ediyor.

Araþtýrmacýlar karmaþýk aðlar ile evren arasýndaki keþfedilen bu asimptotik denkliðin bazý insanlarýn aklýna bunun bir rastlantý olduðunu getirse de, fizikte tesadüflerün son derece nadir olduðunu ve bunun da hemen hemen hiç gerçekleþmediðinin altýný çiziyor ve hemen olmasa da mutlaka bir açýklamasýnýn olabileceðini düþünüyorlar... Meraklýlarýna iletiþime geçmeleri halinde ilgili araþtýrmayý yollayabiliriz.


· · · · · · · · · · · · ·
Yazan: | 20.11.2012 | 4849 kez okundu.

Yazılar E-Posta Kutunuza Gelsin:

Bu yazıyı izinsiz olarak alıp başka herhangi bir yerde yayınlayamazsınız (Bkz "dijital at hırsızı" kimdir?). Yazıların başka yerlerde yayınlanmasına ücreti mukabili izin veriyoruz. Yazıları izinsiz olarak başka bir yerde yayınlamanız, her türlü hukuki sonucu kabul ettiğiniz manasına gelir. Yazıları izin almak ve kaynak göstermek kaydıyla sadece kamu kurumları ve akademik araştırmacılar ücretsiz olarak kullanabilir. Bunların dışında kalan herkes ücret öder. Detaylar için bize ulaşın.

Yorum altyapısı: Disqus

Yukarı Çık

M. MEKİN PESEN
© 2007-2015 E-SİBER BİLGİ-İLETİŞİM TEKNOLOJİLERİ
E-Siber.com | E-Siber.net | ESiber.com | ESiber.net | RSS | Facebook | Twitter | E-Posta Aboneliği
IP: 54.162.232.51 | Yüklenme: 0.381 saniye. | Hakkımızda | İletişim | Reklam Verin | Site Politikaları | Atıflar