Yükselen Teknoloji Gerçek-Zamanlı Arama

teknoloji haberinin
değil, bilgisinin
peşinde...

"TEKNOLOJİ"nin Son Çıkan Önemli Yazıları

Revaçta Olan Konular

Sitede şu an 1470 yazı bulunmaktadır.

Follow @esibercom

Satılık Domainler:
dijitalgundem.com
butunisilanlari.com
haberlen.com
Teklif Verin

Gerçek İnternet Hızı Ölçüm ve Test Aracı

Online Virüslü ve Zararlı İçerik Tespit Etme Aracı

Google Türkiye Trenleri Karşılaştırma Grafikleri

Online İnternet Bağımlılık Testi Yapın

Özel Yazılar

Çok Okunanlar

Son Yazılar

E-Siber'in Sosyal Akışı

Son Yorumlar

Sosyal ağlar bilgiye ulaşma ve onu bulma yolumuzu tamamen değiştiriyor. Beş yıl öncesine kadar birisi size "tweetını nasıl kodluyorsun?" gibi bir soru sorsaydı; onu deli yaftasıyla postalardınız büyük ihtimal! Halbuki bugün Twitter'da yazılan her bir tweet, gerçek-zamanlı birer veri ve içerik kaynağıdır. Arama sonuçlarının gözardı edilemez kaynaklarından birisidir. Aynı durum, insanların bütün bir internet paylaşım ve haberleşme ihtiyaçlarını interaktif bir yolla tek bir kanalda gerçekleştirdikleri Facebook için de geçerlidir.

Gerçek-zamanlı arama (real-time search), insanların webi kullanma şekillerindeki köklü değişime iyi bir cevaptır. İnsanlar, web dünyasına Twitter ve Facebook gibi sosyal ağlar girmeden önce herhangi bir sayfayı ziyaret ediyor, sayfadaki bağlantılara tıklıyor ve sayfadan sayfaya statik geçişler yapıyorlardı. Ama şimdi, kendi ağlarındaki neredeyse bütün Twitter ve Facebook güncellemelerini merakla izliyor, akışlara yorum yapıyor ve haber kaynaklarındaki başlıkları daha 'etmen' bir şekilde takip ediyorlar.

Bütün sosyal akışların içinde tonlarca küçük ve kısa ömürlü bilgi kırıntıları türüyor. Bu kısa ömürlü bilgi parçacıkları webin yeni ve yaygın arama temel birimidir ve bütün bunlardan yararlı bilgileri elemek, arama motorları için yeni bir tür mücadele şeklidir.

İşte bu noktada interneti en çok tarayan ve indeksleyen arama motoru Google karşımıza çıkıyor. Çünkü Facebook ve Twitter gibi sosyal ağlar için herhangi bir problem olan durum yok. Onlar zaten bütün verilerini ve akışlarını bir çağlayan gibi durmadan webe akıtıyorlar. Ve arama motolarından da bu verileri çok hızlı bir şekilde indekslemelerini bekliyorlar. Bütün yük başta Google olmak üzere gerçek-zamanlı aramayı dert edinmiş arama motorlarının üzerine düşüyor.

Gerçek-zamanlı arama için gerçekten zor olan şey, o kısacık bilgi bitlerini anlamlandırmak ve onlara değer biçmektir. Bu mücadelenin önemli bir parçası olsa da zorluk spamleri filtrelemekten çok öte gidiyor. Çünkü insanlar aynı geleneksel arama da olduğu gibi kaliteli ve ilişkili aramayı gerçek-zamanlı aramada da yapmak isterler.

Google, titizlikle takip ettiği bir sayfadaki bağlantıları ve onların diğer sinyal değerlerini zaman içinde toplayarak geleneksel aramaya baskın çıktı. Fakat bu mantık gerçek-zamanlı arama için çalışmaz. Sosyal ağlarda herhangi bir anda yazılan bir güncelleme veya yazı, yazıldıktan birkaç dakika sonra anlamını yitirebilir. Çünkü yayın akışı o kadar fazladır ki, bunları anlık hatta mikro saniyeler bazında indekslemek gerçekten Google için bile ölçülmesi ve başa çıkılması çok güç bir durumdur.

Google, şu an gerçek-zamanlı arama için kullandığı algoritmayı sır gibi saklıyor. Ama Twitter ve Facebook akışlarındaki yazıların genelde ya başka bir tweetı "retweet" etme ya da yeniden paylaşma ile paylaşılan bir çok ortak yazıdan müteşekkil olduğu düşünülürse, algoritmanın da bu tür tekrarlayan içerikleri filtreleyip zaman kazandığı da pekala düşünülebilir.

Google'ın gerçek-zamanlı aramada dikkat ettiği diğer bir husus ise anlık, son dakika ve dünya çapında belli bir süre için çokça konuşulan içerikler veya maddelerdir. Mesela volkan patladığında veya deprem olduğunda olayın sıcaklığıyla beraber sosyal ağlardaki hareketlenmeler genel olarak bu çerçevede şekillenir ve böylelikle tarama işi daha da kolaylaşır. Bir de çok konuşlan bir konu hakkında farklı bir bakış açısısı ya da dikkat çekici yaklaşımlar içeren cümleler ortak akışlarda hemen kendini belli edebilir. Ve bu da tarayıcı algoritmanın dikkati anında çeker.

Google'ın dikkat ettiği ve ciddi eleştiri konusu olabilecek diğer bir anahtar referans ise içeriklerin coğrafi konumudur (geolocation). Mesela deprem olduğunda depremin merkez üssüne daha yakın bir noktadan gönderilmiş olan bir tweet, olaya daha uzak noktadan yazılmış bir tweettan daha değerli ve niteliklidir. Çünkü olay yerine daha yakın olandan gelen veriler daha güvenli, daha canlı ve daha dikkat çekicidir. Peki coğrafi konum nasıl tespit edilir? Özellikle son zamanlarda popülerliği artan konum bazlı içerik gönderme uygulamalarıyla beraber Twitter ve Facebook'un da içeriklere geolocation özelliği vermesi gönderilen verilerin yerlerini tespit etmede yegane kaynaklardır. Tabiki bu noktada mobil cihazlar yani akıllı cep telefonları üzerinden yapılan güncellemeleri de unutmamak lazım. Çünkü Google, Facebook ve Twitter, sadece mobil cihazlara uygun sayfaları üzerinde gönderilen verileri anında ilgili coğrafi konumları ile ilişkilendirmektedir.

Google'ın stratejisine göre birkaç parça içerikten yoğun bir şekilde gelen verilerin damıtılması, zamanın belli bir noktasındaki bireysel arama yapan kişi için daha ilgili olduğudur. Bu noktada Google'ın gerçek-zamanlı aramadaki rakiplerinden biri olan Microsoft gibiler içinse daha radikal yaklaşımlar söz konusudur.

Microsoft'un bakış açısına göre ise amaçlanmak istenen sosyal ağlardan gelen verileri belli parametrelere söze süzüp sunmaktan ziyade, o ağların bir uzantısı yani devamı gibi davranmak hatta olmak esastır.

Microsoft'un en nihayetinde hedeflediği ve ulaşmak istediği ise insanların arama motorlarında girdikleri anahtar kelimlerden tetiklenerek oluşan bir çeşit birebir canlı görüşme ve sohbet olanağının gerçekleştirilmesidir.

Karşılıklı hamlelerin ve atışmaların yaşandığı "gerçek-zamanlı arama" teknolojisinde, şu an ki geleneksel arama mantığının çok ama çok ötesinde bilişsel ve uç gelişmelerin yaşanacağı muhakkatır.

Referans: http://www.technologyreview.com/computing/25079/

gerçek-zamanlı · arama · anlık arama · arama motoru · gerçek zamanlı · gerçek-zamanlı arama · arama teknolojileri · real-time · real time · canlı arama · canlı web ·

Yazan: M. Mekin Pesen | 27.07.2010 | 1184 kez okundu.

Face

Tumblr'da paylaş

TEKNOLOJİ

Yukarı Çık

İletişim

Reklam Verin

Site Politikaları

RSS Akışı

Facebook

Twitter

Sitene Ekle