E-Siber.com
M. Mekin Pesen
Sitede 1775 okunmaya değer yazı var.

Ýnternet ve Ýfade ?zgürlüðü Bildirgesi

birlesmis-milletlerBirleþmiþ Milletler geçen haftalarda yayýnladýðý bir raporda, internet eriþimini "bir insan hakký" olarak tanýmlamýþ ve siyasetçilerin bunu saðlamakla yükümlü olduklarýný belirtmiþti. Birleþmiþ Milletler bu sefer de suçun önlenmesi ve çocuklar baþta olmak üzere insanlarýn temel haklarýnýn korunmasýna yönelik sýnýrlamalarý makul bulmakla birlikte, hükümetlerin internet konusunda uluslararasý kanunlara uygun sýnýrlamalar getirmesini, bu konuda dengeli olmasýný, fikir ve ifade özgürlüðünü engellememesi gerektiði konusunda bir bildirge yayýnladý.


Ýnternetin bireyler ve kitleler üzerindeki özgürlük ve baðýmsýzlýk güdüsünü daha da güçlendiren dönüþtürücü etkisinin günümüz dünyasýnda çok fazla etkin hale gelmesi bazý hükümetler ve devletler nezdinde büyük korkulara neden olmuþtur.

?zellikle diktatoryal ve baskýcý rejimlerin hükümferma olduðu ülkelerin yönetiminde internetin bu asimetrik gücüne olan korkudan ötürü internet üzerinde ciddi sansür ve filtreleme yollarýna gidilerek iletiþim hakký baský altýna alýnmaya çalýþýlmaktadýr. Bakýnýz Ýnternet Trafiði Nasýl Deðiþtirilir, Yönlendirilir ve Sansürlenir ve Dünya Ýnternet Sansürleri Haritasý

Bu minvalde son bir yýl içinde bu baskýlarýn yoðun olduðu ülkelerdeki halk ayaklanmalarý da hem üstteki korkunun hem de alttaki özgürlülük dürtüsünün ne denli üst seviyelere çýktýðýný gösteren bariz örneklerdir. Bakýnýz Sosyal Medya Devrimlerinin Anatomisi ve Sosyal Medyada Kelebek Etkisiyle Kitlesel Yönlendirme


Bütün bunlarýn yanýnda bir de internet kullanýmýndaki müthiþ büyümeye raðmen, hala internete doðrudan eriþim saðlayamayan milyarlarca insan var. Ýþte bu ve benzeri nedenlerden ötürü Birleþmiþ Milletler, Dünya Ekonomik Forumu (bakýnýz Ýnternet Kullanýcýlarý Gizlilik, Güvenlik ve Ýfade ?zgürlüðü Ýstiyor) ve diðer bazý dernek ve kurumlar özellikle internet temelinde fikir ve ifade özgürlüðünün çerçevesini kendince çizmeye çalýþan bazý araþtýrmalar yapýyor ve raporlar yayýnlýyor.


Birleþmiþ Milletler de en son genel kurallar, aracý sorumluluðu, filtreleme ve engelleme, suç ve sivil sorumluluk, network tarafsýzlýðý, internet eriþimi genel baþlýklarý altýnda "Ýnternet ve Ýfade ?zgürlüðü Bildirgesi"ni yayýnladý:


1.) Genel Kurallar

a. Ýletiþimin diðer türlerinde olduðu gibi ifade özgürlüðünün internete uygulanmasý. Ýnternette ifade özgürlüðüne getirilen kýsýtlamalar ancak yasa tarafýndan saðlanan ve uluslararasý yasa tarafýndan tanýmlanmýþ her hangi bir menfaatin korunmasý için gereklilik arz eden uluslararasý standartlara dayalýysa kabul edilebilir.

b. Ýnternette ifade özgürlüðü kýsýtlamalarýnýn boyutunu tayin ederken, internetin olumlu ifade özgürlüðünün neticelerine eriþimi saðlamaktaki yetkinliðine etkisinin diðer menfaatleri koruyan koþullarýn yararlarýyla tartýlmasý gerekir.

c. Ýletiþimin diðer türleri için geliþtirilmiþ düzenlemelere olan yakýnlýðý telefon veya radyo gibi kolayca internete uyarlanamaz ancak onun için özel olarak tasarlanmasý gerekir.

d. Ýnternetin eþsiz karakteristik özelliklerine uyumlanabilecek, yasadýþý içeriðe karþýlýk verebilirken internet üzerinden yayýlan materyale içerik kýsýtlamasý getirmemeyi tanýmlayabilecek alternatif, amaca uygun yaklaþýmlar geliþtirmeye daha büyük önem verilmelidir.

e. Kiþisel düzenlemeler zararlý söylemleri düzeltmede etkili bir araçtýr ve teþvik edilmesi gerekir.

f. Farkýndalýðýn artmasý ve eðitimsel çabalarýn herkesin özerk, otomatik ve sorumluluk sahibi internet kullanýmý doðrultusunda birleþmesine teþvik edilmesi beslenmelidir. (internet okur yazarlýðý)


2.) Aracý Sorumluluðu

a. Eriþim saðlayan, arama yapan, önbellek bilgisini nakleden hiçbir teknik internet servisi saðlayýcýsý kimse, özellikle içeriðe müdahale etmediði veya mahkeme tarafýndan içeriðin kaldýrýlmasýna yönelik bir karara kapasitesi olduðu halde uymayý reddetmediði sürece baþkalarý tarafýndan üretilmiþ içerikten sorumlu deðildir.

b. Baþlangýçta sözü edilen paragraf 2(a)'daki ayný koþullar altýnda baþkalarýnýn ürettiði içerikten sorumlu olanlarý da kapsayan bütünüyle diðer aracýlarý tecrit etmek göz önüne alýnmalýdýr.


3.) Filtreleme ve Engelleme

a. Tüm web sitelerinin, ip adreslerinin, network protokollerinin veya benzer kullanýmlarýn (sosyal paylaþým gibi) zorunlu olarak engellenmesi uçdeðer bir ölçüdür - bir gazeteyi veya radyoyu engellemeye benzer - yalnýzca uluslararasý standartlara baðlý olarak makul karþýlanabilir, mesela çocuklarý cinsel istismardan korumak için gerekliði olduðunda.

b. Hükümet veya ticari servis saðlayýcýlarý tarafýndan dayatýlan, kullanýcý kontrolünde olmayan içerik filtreleme sistemleri sansürün önceki formudur ve ifade özgürlüðüne bir kýsýtlama olarak haklý kabul edilemez.

c. Son kullanýcýya yardýmcý olmak için tasarlanmýþ filtrelerde son kullanýcýya nasýl çalýþtýðýnýn ve herþeyi kapsayan filtrelemedeki koþullarýn potansiyel tuzaklarýný açýklayan net bilgisinin verilmesi gereklidir.


4.) Suç ve Sivil Sorumluluk

a. Ýnternet içeriði ile ilgili hukuki davalarda yargý yetkisi, o davalarýn gerçek ve dayanýklý bir baðlantýsý olduðu, normalde müellif orada yerleþik olduðu, içerik orada yüklendiði ve/veya içerik belirli bir biçimde o eyalette yönetildiði için o eyalet ile kýsýtlanmalýdýr. ?zel partiler yalnýzca yargý yetkisinin kayda deðer zararýndan mustarip olduklarýnda yargý yetkisi verilerek davayý mahkemeye sunabilir. ('kötüleyici turizm' kuralýna karþý)

b. Sivil davalardaki savunmalarý içeren sorumluluk standartlarý, ifadeyi ve yapýldýðý forumu (örn. Ýnternetin 'toplum meydaný' durumunu koruma ihtiyacý) koruyan genel toplum yaklaþýmýný hesaba katmalýdýr.

c. Kayda deðer biçimde ayný formda ve ayný yere yüklenmiþ olan içerik için, hukuki davalarý mahkemeye taþýma periyodu sýnýrlamalarý, hukuki davalar yargý hükmünün tüm hasarýndan mustarip olanlarýn bir kerede düzeltilmesine izin verecek uygunlukta olduðu, içeriðin ilk yüklendiði zamandan baþlanmasý ve hasar için yalnýzca tek bir eylemin o içeriðin uygulanmasýna izin verilmesidir.



5.) Network Tarafsýzlýðý

a. Cihaza, içeriðe, müellife, kökene ve/veya içeriðin uzaklýðýna, servise veya uygulamaya dayalý internet data ve trafiðine olan davranýþta hiçbir ayrým yapýlmamalýdýr.

b. Ýnternet aracýlarýnýn çalýþtýklarý trafik ve bilgi yönetimi konusunda þeffaf olmalý ve her paydaþýn eriþimine uygun formda ilgili bilginin üretilmesi gereklidir.

Ayrýca bakýnýz Ýnternetin veya Aðýn Tarafsýzlýðý Ýlkesi Ne Demektir


6.) Ýnternet Eriþimi

a. Ýfade özgürlüðünü hakkýnýn yürürlülüðe girmesi eyaletlere evrensel internet eriþimini desteklemek üzere bir mecburiyet dayatýr. Ýnternete eriþim ayný zamanda diðer haklara saygýyý teþvik etmek için gereklidir, eðitim hakký, saðlýk ve iþ hakký, kurum ve kuruluþ açma hakký ve özgür seçim hakký gibi.

b. Ýnternete veya internetin belli bölümlerine eriþimi toplumun tümü veya toplumun belli kesimleri için kesmek, toplum emri veya milli emniyet tabanlý olsa dahi asla haklý görülemez. Aynýsý internetin veya bölümlerinin kasti olarak yavaþlatýlmasý için de geçerlidir.

c. Bireylerin internet eriþimine izin vermemekle cezalandýrmak çok uçdeðer bir ölçüdür, ancak daha az kýsýtlamalarýn olmadýðý ve mahkeme tarafýndan kararýn verildiði, bu ölçünün insan haklarýnýn tasarruf hakkýna dayatacaklarý hesaba katýldýðý durumlarda haklý görülebilir.

d. Servis saðlayýcýlara tescili veya diðer zorunluluklarý dayatmak gibi internet eriþimini sýnýrlandýran diðer ölçüler uluslararasý yasanýn ifade özgürlüðü kýsýtlamalarý testine uymadýðý sürece yasallaþtýrýlamaz.

e. Eyaletler evrensel internet eriþimini saðlamayý yasallaþtýrmak için olumlu bir yükümlülük altýndadýr. En azýndan eyaletler;

  • Mali usulleri, evrensel servis gereklilikleri ve lisans anlaþmalarýný içeren mekanik düzenlemeyi devreye sokmak, bu sayede internete fakir ve kýrsal alanlar dahil daha iyi eriþim saðlamayý teþvik etmek.
  • Toplum tabanlý ICT merkezleri ve diðer toplu eriþim noktalarý kurmak dahil yasallaþtýrýlmýþ eriþime tam destek saðlamak
  • ?zellikle fakirlere, çocuklara, yaþlýlara ve izole edilmiþ kýrsal nüfusa internetin nasýl kullanacaðý ve saðlayacaðý yararlar konusunda yeterli farkýndalýðýn oluþmasýnda destek saðlamak
  • Engelli ve olanak sahibi olmayan insanlara adil internet eriþiminin saðlanmasý için özel tedbirler devreye sokmak
  • Yukarýdakileri yerine getirmek için Eyaletler, net ve belirlenmiþ hedefleri içeren internet eriþiminin artmasýna ve þeffaflýk ilkelerine, toplumsal bildirme ve izleme sistemlerine yönelik çok yýllýk eylem planlarý ortaya koymalýdýr.

Referanslar


· · · · · · · · · · · · · · ·
Yazan: | 21.06.2011 | 2867 kez okundu.

Yazılar E-Posta Kutunuza Gelsin:

Bu yazıyı izinsiz olarak alıp başka herhangi bir yerde yayınlayamazsınız (Bkz "dijital at hırsızı" kimdir?). Yazıların başka yerlerde yayınlanmasına ücreti mukabili izin veriyoruz. Yazıları izinsiz olarak başka bir yerde yayınlamanız, her türlü hukuki sonucu kabul ettiğiniz manasına gelir. Yazıları izin almak ve kaynak göstermek kaydıyla sadece kamu kurumları ve akademik araştırmacılar ücretsiz olarak kullanabilir. Bunların dışında kalan herkes ücret öder. Detaylar için bize ulaşın.

Yorum altyapısı: Disqus

Yukarı Çık

M. MEKİN PESEN
© 2007-2015 E-SİBER BİLGİ-İLETİŞİM TEKNOLOJİLERİ
E-Siber.com | E-Siber.net | ESiber.com | ESiber.net | RSS | Facebook | Twitter | E-Posta Aboneliği
IP: 54.81.69.159 | Yüklenme: 0.508 saniye. | Hakkımızda | İletişim | Reklam Verin | Site Politikaları | Atıflar