E-Siber.com
M. Mekin Pesen
Sitede 1775 okunmaya değer yazı var.

Ýnternetin Asimetrik Yapýsý: Siteler ve Bileþenler Giderek Daha ?ok Birbirine Baðýmlý Hale Geliyor

Ýnternet siteleri salt HTML belgelerinden oluþmuyor. Oldukça dinamik ve birbirine geçmiþ bir yapýya bürünen siteler neredeyse tüm interaktif etkileþim, reklam, istatistik ve benzeri bileþenlerini baþka kaynaklardan saðlýyor. Yüzmilyonlarca site var, ama aslýnda bütün bu birbirine eklemlenmeyi saðlayan site sayýsý iki elin parmaklarý kadar!

 

Tom Gauld

 

CDN'lerdeki (Akamai baþta olmak üzere) resim ve içerikler, reklam aðlarýna ait reklamlar, Facebook beðen düðmesi, Twitter tweet düðmesi, sosyal eklentiler, Google AdSense, Google Analytics, alýþveriþ sepetleri gibi web sitelerinde sýkça gördüðümüz bir takým dinamik bileþen ve öðeler aslýnda günümüz etkileþimli ve eklemlenmiþ internetini de sýrtlar vaziyette görünüyor. Örneðin;

 

Ýçerik daðýtým aðlarýna (CDN) baktýðýmýzda:

dünya internet trafiðinin %40'tan fazlasýný içerik daðýtým aðlarý (CDN) daðýtýyor ve hali hazýrda 2,5 milyon site dünyanýn dört bir tarafýna daðýlmýþ CDN sunucularýný kullanýyor.

 

Sosyal bileþenleri incelediðimizde internetteki tüm sitelerin %32'sinde herhangi bir sosyal bileþen görülüyor:

Alexa'daki ilk 1 milyon sitenin %20'sinde Facebook sosyal bileþenleri var ve toplam 2 milyon sitede Facebook bileþenleri kullanýlýyor,

yine ilk 1 milyon sitenin %10'una yakýnýnda Twitter sosyal bileþenleri var ve toplamda 1,8 milyon sitede Twitter bileþenleri kullanýlýyor,

yeni bir sosyal að olan Google+'a ait bileþenler ise þu an için ilk 1 milyon sitenin %13,8'inde kullanýlýyorken, toplamda 2 milyondan fazla sitede de Google+'ýn çeþitli bileþenleri kullanýlýyor.

 

Analitik ve reklam bileþenleri olarak ise görünürde en çok Google hizmetleri revaç buluyor:

buna göre hali hazýrda 15 milyona yakýn sitede Google Analytics kodlarý kullanýlýyorken, hemen arkasýndan gelen rakibi StatCounter ise 700 bine yakýn sitede kullanýlýyor.

reklam aðlarýna Google reklam hizmetleri temelinde baktýðýmýzda da, ki Google AdSense, AdSense for Domains, DoubleClick ve AdSense for Search olarak toplamda 15-17 milyon arasý siteye hizmet veriyor.

 

Hosting (web barýndýrma) hizmetleri baðýmlýlýðýna baktýðýmýzda ise dünya genelindeki sitelerin büyük bir kýsmýnýn Amerikan firmalarýnda barýndýrýldýðý görülüyor:

Bunlar arasýnda da hem Amerika hem de dünya genelinde rakip tanýmaz tek firma barýndýrdýðý 31,5 milyon site ile GoDaddy olarak karþýmýza çýkýyor. GoDaddy'nin hemen arkasýndan gelen 1and1'in ise barýndýrdýðý site sayýsý 7,2 milyondur.


(!)

 

Ýki Elin Parmaklarý Sayýsý Kadar Site Bileþeni Tüm Ýnternet Ýçin Bir Asimetrik Tehdit Unsuruna Dönüþüyor

Bütün bu istatistiklerin dehþetli rakamlar halinde gözümüzü büyülemesi ilk bakýþta güzel ve çarpýcý gibi gözükse de, aslýnda bütün bileþenlerin 10-12 kaynakta toplanýyor olmasý, herhangi bir siber saldýrý, network problemi ya da donanýmsal/yazýlýmsal hatalar esnasýnda bir noktadan baþlayarak bir felç etkisine neden olup, dalgalar halinde bütün bir internete yayýlma ve dünya genelinde en çok kullanýlan site ve hizmetlerin durmasýna veya çökmesine neden olma potansiyelini doðuruyor.

Zira örneðin, en son geçenlerde GoDaddy'nin bazý DNS sunucularýnda meydana gelen bir arýza neticesinde uzun saatler boyunca 5 milyona yakýn site çökmüþ ve internet resmen kýsmi felç geçirmiþtir. Yine geçen Haziran'ýn sonlarýnda Facebook'un altyapýsýnda meydana gelen bir durma, sayfalarýnda Facebook beðen düðmesi barýndýran bütün sitelerin bir anda yavaþlamasýna ve hizmet verememesine neden olmuþtu.

Buna benzer olarak yine geçen Haziran ayýnda Twitter'da yaþanan bir problem nedeniyle Twitter'a saatlerce ulaþýlamamýþ ve bu yüzden kendisine API'ler üzerinden baðlý çok büyük bir site ve hizmet ekosisteminde çok ciddi aksaklýklar yaþanmýþtý. Çünkü Twitter'ýn mevcut 3 temel API'si ve bunlar üzerinden doðan 100 API bir anda durmuþ ve Storify, PeerIndex, Topsy, TwitPic, Kred ve Klout gibi çok önemli siteler hizmet veremez hale gelmiþti.

 

 

Bütün bu harici site bileþenleri son kullanýcýya etkileþim baðlamýnda hiç olmadýðý kadar büyük bir dinamizm kazandýrmasý ve geniþ bir hinterland saðlýyor olmasý haddinden fazla bir iç içe geçmiþ bir zorunlu birlikteliði doðururken — arka planda siteler ile bileþenleri saðlayan kaynaklar arasýnda internetin doðasýnda hiç olmamasý gereken — online servis ve hizmetleri de kendi içinde birbirlerine muhtaç ve zorunlu hale getiriyor. Ýþte bu yüzden bileþenlerin herhangi birinde yaþanan bir kesinti baþka bir site için Aþil'in topuðuna dönüþüyor.

Gerçek zamanlý olarak iþleyen yeni nesil servislerin birbirlerine zorunlu olma hali aslýnda çökme, kesinti ve aksamalarda büyük kayýplar doðruyor. Büyük oyunculara baðlý olan diðer servisler yaþadýklarý kesintiler neticesinde ekonomik kayýplara bile uðrayabiliyorlar. Örneðin sadece Twitter'daki aksama ve kesintiler diðer büyük oyunculara nazaran çok daha büyük bir yan etkiye neden olarak neredeyse bütün bir sosyal medyayý ve baðlý servislerini bir anda felç edebiliyor. Ya da 15 milyondan fazla sitenin kullandýðý Google Analytics'e yapýlacak esaslý bir siber saldýrý neticesinde milyonlarca site ve yine bunlara baðlý yan hizmetler bir anda felç olabilir.

 

Sonuç olarak gelinen noktada Google, Akamai, Microsoft, Facebook ve Twitter gibi büyük oyuncularýn "küçük" bileþenleri etrafýnda dönen ve bütün bir internet evrenini bu büyük kaynaklara muhtaç olmasýna neden olan asimetrik mekanizma aslýnda interneti kendi içinde bir kýsýr döngüye sokarken, beraberinde de büyük oyuncularýn derebeyliði altýnda birer baðýmlý sömürge (!) adasýna dönüþtürüyor. Ve böylelikle de internet, büyük oyuncularýn dýþýnda kalan diðer tüm oyuncularýn yeri geldiðinde mevcudiyetlerinin önemli ölçüde devlere baðlý hale geldiði bir siber uzaya dönüþüyor...

 

Referanslar


· · · · · · · · ·
Yazan: | 26.09.2012 | 4233 kez okundu.

Yazılar E-Posta Kutunuza Gelsin:

Bu yazıyı izinsiz olarak alıp başka herhangi bir yerde yayınlayamazsınız (Bkz "dijital at hırsızı" kimdir?). Yazıların başka yerlerde yayınlanmasına ücreti mukabili izin veriyoruz. Yazıları izinsiz olarak başka bir yerde yayınlamanız, her türlü hukuki sonucu kabul ettiğiniz manasına gelir. Yazıları izin almak ve kaynak göstermek kaydıyla sadece kamu kurumları ve akademik araştırmacılar ücretsiz olarak kullanabilir. Bunların dışında kalan herkes ücret öder. Detaylar için bize ulaşın.

Yorum altyapısı: Disqus

Yukarı Çık

M. MEKİN PESEN
© 2007-2015 E-SİBER BİLGİ-İLETİŞİM TEKNOLOJİLERİ
E-Siber.com | E-Siber.net | ESiber.com | ESiber.net | RSS | Facebook | Twitter | E-Posta Aboneliği
IP: 54.198.104.234 | Yüklenme: 0.616 saniye. | Hakkımızda | İletişim | Reklam Verin | Site Politikaları | Atıflar