E-Siber.com
M. Mekin Pesen
Sitede 1774 okunmaya de─čer yaz─▒ var.

Semantik Kapitalizm ├?a├░├Żnda Ki├żisel Web Aramas├Ż: Ki├żiselle├żtirme Mekanizmalar├Żn├Żn Te├żhisi

kisisellestirilmis-aramaLondra Üniversitesinden Martin Feuz ile Matthew Fuller ve Zürih Üniversitesinden Felix Stalder adl├Ż ara├żt├Żrmac├Żlar ünlü filozoflar Immanuel Kant, Friedrich Nietzsche ve Michel Foucault ad├Żna Google'da üç tane sahte hesap aç├Żp, her birinin web arama geçmi├żinde deneysel aramalar gerçekle├żtirerek Google'├Żn ki├żiselle├żtirilmi├ż arama özelli├░inin gerçekten i├że yaray├Żp yaramad├Ż├░├Żn├Ż bulmaya çal├Ż├żt├Żlar. Sonuç mu? Arama sonuçlar├Żn├Ż geli├żtirmek için hakk├Żm├Żzda korkunç ötesi miktarlarda ki├żisel veri toplayan Google'├Żn ki├żiselle├żtirilmi├ż aramas├Żn├Żn hiç ki├żisel olmad├Ż├░├Ż ve sahip oldu├░u kaliteli sonuçlar├Żn azl├Ż├░├Ż...

 

Web aramas├Ż bilgiye en h├Żzl├Ż yoldan ula├żman├Żn en zaruri yolu çoktan oldu bile. ├Łnternette arama yapan ki├żi say├Żs├Ż ve içerik ba├░lam├Żnda bilginin yelpazesi geni├żledikçe, arama sorgu terimi, arama ilgisi ve kullan├Żc├Ż aras├Żndaki ili├żki oldukça inceldi. Herkes sadece ayn├Ż bilgiyi aramakla kalm├Żyor, neredeyse büyük ço├░unluk ta arama yaparken ayn├Ż sorgu terimlerini kullan├Żyor. Böylelikle do├░al olarak arama sonuçlar├Żn├Żn kalitesi giderek dü├żüyor. Sonuçlar hem reklamsal anlamda hem de sitelerin sonuçlarda daha önlerde ç├Żkmak ad├Żna yapt├Żklar├Ż teknik yöntemler pahas├Żna daha s├Żk manipülasyona u├░ruyor.

Arama motorlar├Ż da bu soruna çare olmas├Ż ve kullan├Żc├Żlara aramada daha alakal├Ż sonuçlar ç├Żkartrmak gayesiyle aramalar├Ż ki├żiselle├żtirme yoluna gidiyor. Arama sorgusu de├░erlendirilirken, kullan├Żc├Żn├Żn web geçmi├żi ba├░lam├Żnda de├░erledirme yap├Żlarak sonuçlar gösterilmeye çal├Ż├ż├Żl├Żyor. Peki arama motorlar├Ż bu vaadlerini gerçekten yerine getiriyorlar m├Ż?

├Ł├żte "Personal Web searching in the age of semantic capitalism: Diagnosing the mechanisms of personalisation" yani Semantik Kapitalizm Ça├░├Żnda Ki├żisel Web Aramas├Ż: Ki├żiselle├żtirme Mekanizmalar├Żn├Żn Te├żhisi çal├Ż├żmas├Żnda ara├żt├Żrmac├Żlar örneklem olarak seçtikleri üç filozofun hesab├Żyla çe├żitli tematik aramalar yap├Żp, bir web geçmi├żi elde ederek ki├żiselle├żtirilmi├ż arama sonuçlar├Żn├Żn ne kadar kullan├Ż├żl├Ż oldu├░unu bulmaya çal├Ż├żt├Żlar.


kisisel-web-aramasi

 

Ara├żt├Żrmada, Google web aramas├Ż özelinde ki├żiselle├żtirme mekanizmalar├Ż analiz ediliyor. Bunu, ki├żile├żtirmenin ne yapt├Ż├░├Ż ile alakal├Ż üç yayg├Żn kan├Ży├Ż deneysel (ampirik) olarak test ederek yap├Żyorlar. Bunun için ara├żt├Żrman├Żn makalesinde detayland├Żr├Żlan dijital methodlar├Ż kullan├Żyorlar. 

Ara├żt├Żrman├Żn bulgular├Ż ise çok çarp├Żc├Ż: Çokça lanse edildi├░inin aksine Google'├Żn ki├żisel aramas├Żn├Żn bizzat kullan├Żc├Żya yarar sa├░lamak yerine, reklam verenlerin ilgilerine göre düzenlenmi├ż oldu├░uydu. Yani reklamc├Żlar├Żn├Żn daha çok kullan├Żc├Żya ula├żmalar├Żn├Żn sa├░lanmas├Ż ad├Żna ki├żisel verilerin kullan├Żld├Ż├░├Ż daha do├░rusu ki├żiselle├żtirme mekanizmas├Żn├Żn i├żte tam buna göre yap├Żld├Ż├░├Ż ortaya ç├Żk├Żyor.

 

Ara├żt├Żrmac├Żlar bu çal├Ż├żma esnas├Żnda üç farkl├Ż test gerçekle├żtirdi. Birincisinde her üç filozofun profilinden Google'da ortak olarak aesthetics, causality, dialectic, ethics, freedom, immortality, knowledge, morality, obedience, punishment, reflection, Sophists, virtue ve welfare terimleri arand├Ż. Ard├Żndan ikinci testte Delicious'un en popüler etiketleri olan software, diagrams, travel, neuroscience, open source, programming, art, blogs, learning, information, knowledge, technology ve video etiketlerine göre kar├ż├Żl├Żkl├Ż aramalar gerçekle├żtirildi. Sonras├Żnda ise üçüncü testte Amazon'dan immaterial labor, global multitude, immaterial property, asymmetrical conflicts, global second language, networked information economy, linguistic coordination, dominant network, indirect force, virtual enclosure, interactive era, citizen publicity ve monitoring gaze terimlerine göre kitaplara bak├Żld├Ż. En sonunda ise tüm bu testlerin sonuçlar├Ż, yine ayn├Ż testleri anonim Google arama sorgular├Ż ile denenip kar├ż├Żla├żt├Żr├Żld├Ż. Ayr├Żca bu testlerin hepsi sadece bir defaya mahsus olarak yap├Żlmad├Ż, aksine üç haftal├Żk bir periyoda yay├Żld├Ż. Ve sonuçlar├Żn ba├żka etkenlerden etkilenmemesi için bu Google hesaplar├Żyla web geçmi├żi aramalar├Ż d├Ż├ż├Żnda di├░er hiçbir Google servisi kullan├Żlmad├Ż.

 

Yap├Żlan testler neticesinden ki├żiselle├żtirilmi├ż profillerde yeni sonuçlar yar├Żm saat içinde belirdi. Bu zaman dilimi anonim arama için geçerli de├░ildi. Hatta yeni sonuçlara göre anonim ile ki├żiselle├żtirilmi├ż sonuçlar├Żn├Żn ilk 10 tanesinin 6's├Ż tamamen birbirinden farkl├Żyd├Ż. Bununla beraber ki├żiselle├żtirilmi├ż arama sonuçlar├Ż da yeni bir├żeyler getirmedi. Yeni ortaya ç├Żkan sonuçlar├Żn % 37'si asl├Żnda daha önceden ikinci sayfada olan sonuçlar├Żn ilk sayfaya getirilmesinden ibaretti. Ve ki├żiselle├żtirilmi├ż sonuçlar├Żn sadece % 13'ü Google'├Żn ilk 1000 linkinden sonrakilere aitti.


Sonuç olarak ara├żt├Żrmac├Żlar, Google'├Żn ki├żiselle├żtirilmi├ż arama sonuçlar├Żnda arama terimiyle web geçmi├żi aras├Żnda bir ili├żki olmad├Ż├░├Ż hallerde bile ki├żiselle├żtirilmi├ż sonuçlar verdi├░ini buldular. Ve böylece Google'├Żn kullan├Żc├Żlar├Żn web geçmi├żini demografik kategorilere atay├Żp, sonuçlar├Ż buna göre ayarlad├Ż├░├Żndan ├żüphelendiler. Ayr├Żca Google'├Żn çakt├Żrmadan kullan├Żc├Żya hiçbir├żey söylemeyerek bilgiyi de├░i├żtirdi├░inden ├żüphelendiler.

 

Peki bu minvalde geçen haftalarda Google'├Żn sosyal aramay├Ż daha da etkinle├żtirmek ad├Żna devreye soktu├░u +1 butonu, bütün bu tart├Ż├żmalar├Żn neresine oturuyor?

 

Referanslar


· · · · · · · · · · ·
Yazan: | 11.04.2011 | 4016 kez okundu.

Yaz─▒lar E-Posta Kutunuza Gelsin:

Bu yaz─▒y─▒ izinsiz olarak al─▒p ba┼čka herhangi bir yerde yay─▒nlayamazs─▒n─▒z (Bkz "dijital at h─▒rs─▒z─▒" kimdir?). Yaz─▒lar─▒n ba┼čka yerlerde yay─▒nlanmas─▒na ├╝creti mukabili izin veriyoruz. Yaz─▒lar─▒ izinsiz olarak ba┼čka bir yerde yay─▒nlaman─▒z, her t├╝rl├╝ hukuki sonucu kabul etti─činiz manas─▒na gelir. Yaz─▒lar─▒ izin almak ve kaynak g├Âstermek kayd─▒yla sadece kamu kurumlar─▒ ve akademik ara┼čt─▒rmac─▒lar ├╝cretsiz olarak kullanabilir. Bunlar─▒n d─▒┼č─▒nda kalan herkes ├╝cret ├Âder. Detaylar i├žin bize ula┼č─▒n.

Yorum altyap─▒s─▒: Disqus

Yukarı Çık

M. MEK─░N PESEN
© 2007-2015 E-S─░BER B─░LG─░-─░LET─░┼×─░M TEKNOLOJ─░LER─░
E-Siber.com | E-Siber.net | ESiber.com | ESiber.net | RSS | Facebook | Twitter | E-Posta Aboneli─či
IP: 54.224.197.251 | Y├╝klenme: 0.845 saniye. | Hakk─▒m─▒zda | ─░leti┼čim | Reklam Verin | Site Politikalar─▒ | At─▒flar